لایحه بودجه ۱۴۰۵ با معیشت چه می کند؟ - ویکی ساختمان -

به گزارش وبسایت ویکی ساختمان، یادداشت میهمان- امین دلیری، تحلیلگر اقتصادی: سوم دی ماه جاری لایحه بودجه ۱۴۰۵ از سوی دکتر پزشکیان، رئیس جمهور جمهوری اسلامی ایران تقدیم مجلس شورای اسلامی شد.

یکی از ویژگی‌های برجسته بودجه ۱۴۰۵ انقباضی بودن آن با رشد ۵ درصدی درآمدها و به تبع آن در صورت موازنه منابع و مصارف بودجه، رشد ۵ درصدی هزینه‌ها است؛ البته اگر بودجه بدون کسری بسته شده باشد. از دیگر مشخصات بودجه تفکیک جداول بودجه با تبصره‌های بودجه است.

به عبارتی بودجه سنوات گذشته و سال ۱۴۰۴ بر اساس ماده ۱۸۲ آئین‌نامه داخلی مجلس در دو مرحله تقدیم مجلس می‌شد و شامل تبصره‌ها و جداول پیوست بود، ولی به موجب ماده ۱۸۲ آئین‌نامه اصلاحی مجلس شورای اسلامی، لایحه بودجه ۱۴۰۵ فاقد تبصره‌ها و صرفاً با جداول و به صورت یک مرحله‌ای و به صورت جداول منابع و مصارف به مجلس شورای اسلامی تقدیم شده است.

نکاتی را با توجه به مشخصات و شاخص‌های بودجه ۱۴۰۵ برای پرهیز از تکرار تلخ اقدامات گذشته برخی از دولت‌ها برای تدوین، تقدیم و تصویب بودجه‌های سنواتی به عنوان مهمترین سند سالانه کشور متذکر خواهم شد.

یک: شفافیت از نظر منابع و مصارف یکی از مشخصات یک بودجه خوب است. باید منابع و مصارف بودجه شفاف و بدون کسری آشکار باشد. کسری‌های پنهان در زمان عملیاتی شدن بودجه خود را نشان می‌دهند و باعث عدم تعادل دخل و خرج دولت می‌شوند. دولت ممکن است کسری بودجه را دفعتاً با منابع تورم‌زا جبران کند که با سیاست بودجه انقباضی که مهار روند افزایشی تورم را دنبال می‌کند، منافات دارد.

دو: از دیگر مشخصات بودجه سالم و خوب، توجه به متغیرهای مهم اقتصاد کلان است. افزایش مداوم نرخ ارز و نوسان آن بر افزایش قیمت کالاهای وارداتی و تولید داخلی و در نهایت بر تشدید نرخ تورم تأثیر دارد. شواهد آماری و تجارب ۴ دهه گذشته نشان داده است که شوک‌های ارزی و کسری بودجه تأثیرگذار بر نرخ تورم و کاهش مداوم ارزش پول ملی هستند.

سه: خصوصیات بارز دیگر بودجه، پایدار و دائمی بودن منابع درآمدی است. در صورت پیش‌بینی و تکیه بر درآمدهای غیر واقعی، عدم تعادل در موازنه دخل و خرج دولت بروز خواهد کرد. کسری بودجه پنهان با عدم تحقق درآمدها آشکار خواهد شد. یکی از معضلات بودجه در چگونگی تأمین منابع مالی برای جبران کسری بودجه بدون افزایش پایه پولی و تحریک تورم است.

چهار: دولت در بودجه سال ۱۴۰۵ درآمدهای مالیاتی را ۲,۷۰۰ هزار میلیارد تومان پیش‌بینی کرده است. افزایش مالیات بر ارزش‌افزوده تأمین خواهد شد. مالیات بر ارزش‌افزوده از نوع مالیات‌های غیرمستقیم است و از مصرف‌کنندگان نهایی یعنی از آحاد مردم اخذ می‌شود.

پنج: یکی دیگر از معضلات بالقوه بودجه سال ۱۴۰۵، نحوه توزیع کالابرگ الکترونیکی است. تا کنون مسیر درست و سالمی برای توزیع کالابرگ را طی نکرده‌ایم. با این حال، با وجود دغدغه‌های دولت برای بودجه سال ۱۴۰۵ که کمترین اثر تورمی را داشته باشد، مطالبی که در متن بودجه نهفته است و می‌تواند غول نقدینگی را بیدار کرده و نرخ تورم فعلی را به شدت افزایش دهد، عنوان شده است.

حال این گوی و این میدان. هشدارها داده شده است. مسئولان ارشد اقتصادی دولت و نمایندگان مجلس شورای اسلامی رسالت بزرگی را در تدوین، تصویب لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ دارند. از گذشته باید پند گرفت و طوری عمل نشود پشیمانی به بار آورد. در صورت بررسی، تعمق و تحلیل عملکرد سال‌های گذشته می‌توان از تجارب تلخ و شیرین آن درس‌ها آموخت و با مسئولیت فردی و اجتماعی کمترین آسیب را به اقتصاد کشور