تحول در رشداقتصادی با تشکیل ستاد توسعه منطقه ای - ویکی ساختمان -

به گزارش وبسایت ویکی ساختمان، وزیر اقتصاد ایران در روزهای اخیر وعده تشکیل «ستادهای توسعه منطقه‌ای» در استان‌های کشور را داده است. این وعده مورد توجه افکار عمومی، کارشناسان و نمایندگان مجلس قرار گرفته است. با وجود تاریخ برنامه‌ریزی در ایران، بسیاری از طرح‌ها با وجود اسناد متعدد، متوقف شده یا خروجی ملموس برای مردم قابل مشاهده نبوده است.

بر اساس گفته‌های مقام‌های دولتی، هدف اصلی از تشکیل این ستادها «شناخت دقیق ظرفیت‌ها، محدودیت‌ها و مزیت‌های محلی» و «تسهیل تصمیم‌گیری در محل» است. این مدل از برنامه‌ریزی، برخلاف ساختار متمرکز و تهران‌محور گذشته، تلاش می‌کند مرکز ثقل تصمیم‌سازی را از وزارتخانه‌ها به استان‌ها منتقل کند. تجربه کشورهای موفق در حوزه توسعه منطقه‌ای نشان می‌دهد که هرگاه برنامه‌ریزی در سطح محلی تقویت شده، سرعت تحقق طرح‌ها افزایش یافته و تخصیص منابع نیز منطقی‌تر صورت گرفته است.

کارشناسان اقتصادی معتقدند یک مزیت مهم این طرح، امکان «هماهنگی میان دستگاه‌های استانی» است. این مشکل سال‌ها یکی از گره‌های اصلی بوروکراسی توسعه در ایران بوده است. پروژه‌های زیرساختی، سرمایه‌گذاری‌های صنعتی، برنامه‌های محرومیت‌زدایی و طرح‌های اشتغال‌زایی معمولاً میان چندین دستگاه تقسیم می‌شوند. بدون یک مرکز هماهنگ‌کننده در سطح استان، بخش مهمی از ظرفیت‌ها بلااستفاده می‌ماند. ستادهای توسعه، اگر دارای اختیارات کافی باشند، می‌توانند این خلأ را پر کنند.

تأمین منابع پایدار یکی دیگر از چالش‌های اصلی است. برنامه‌های توسعه منطقه‌ای نیازمند بودجه مشخص، منابع مالی قابل اتکا و همکاری بین دستگاهی هستند. مقام‌های وزارت اقتصاد تأکید کرده‌اند که هدف این طرح، «هدایت مؤثر منابع، کاهش اتلاف هزینه و هم‌افزایی بودجه‌ای» است. اما تمرکززدایی از تخصیص منابع بدون اصلاحات ساختاری در بودجه‌ریزی و بدون محدود کردن تعهدات پنهان، می‌تواند ستادها را با کمبود منابع مواجه کند.

بر اساس آخرین گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس، شکاف توسعه‌ای میان برخی استان‌ها طی ده سال گذشته نه تنها کاهش نیافته، بلکه در حوزه‌هایی مانند اشتغال صنعتی و دسترسی به خدمات زیربنایی افزایش یافته است. کارشناسان حوزه رفاه و عدالت اجتماعی تأکید می‌کنند که اگر ستادهای توسعه منطقه‌ای قرار است کارآمد باشند، باید «سیاست‌های تبعیض مثبت» برای مناطق کمتر برخوردار را در دستور کار قرار دهند.

نقاط تأکید نمایندگان مجلس، مشارکت فعال نخبگان و دانشگاه‌ها در طراحی طرح‌های توسعه است. حضور نمایندگان مجلس می‌تواند به تخصیص منابع، تسهیل قوانین و افزایش شفافیت کمک کند. اگر این طرح درست عملیاتی شود، می‌تواند به کاهش نابرابری‌های منطقه‌ای، افزایش دسترسی مناطق کمتر برخوردار به فرصت‌های جدید، و ایجاد توازن در رشد اقتصادی کمک کند.

منبع: وبسایت مهر نیوز